Bereketli Topraklar Üzerinde

Erden Kıral’ın, 1978-1979 yılları arasında çekimini tamamladığı, sıkıyönetim tarafından yasaklanan ve bilinmiyen kişiler tarafından çalınan filmi Bereketli Topraklar Üzerinde, 28 yıl sonra İstanbul Film Festivali’nde gösteriminin hemen ardından şimdi de sinemalarda seyirciyle buluşuyor… Orhan Kemal’in eserinden sinemaya uyarlanan filmde Çukurova’da zor koşullar içinde yaşam savaşı veren üç arkadaşın öyküsü anlatılıyor… Filmde, Yaman Okay, Erkan Yücel, Tuncel Kurtiz ve Nur Sürer rol alıyor… 2 Mayıs 2008’de gösterimde…

Filmin konusu:
Köyden üç arkadaş; Köse Hasan, Pehlivan Ali ve İflahsızın Yusuf, iş bulup çalışmak için Çukurova’ ya gelirler. Önce bir fabrikada, ardından bir inşaatta, sonra da çeltik tarlalarında çok ağır koşullarda işçilik yapmaya başlayan arkadaşların her biri için kader, ne yazık ki pek de hayırlı olmayan bir yol çizer. Köse Hasan bir fabrikada çalışırken ölür. Pehlivan Ali, Ağa’nın aşık olduğu Fatma’ya aşık olunca, kızdan uzak durması için çeltik tarlalarına yollanır. İflahsızın Yusuf da bir süre sonra işi bırakmak zorunda kalır…

Filmin film gibi macerası:
Bereketli Topraklar Üzerinde‘nin başlı başına bir başka filme konu olacak öyküsü, birbirinden ilginç maceralarla dolu. 1980’de 12 Eylül darbesi nedeniyle düzenlenmeyen Altın Portakal Film Festivali’nin ardından, film 1981 yılında en iyi film, en iyi yönetmen ve en iyi erkek oyuncu (Yaman Okay) ödüllerini alır. Ancak en iyi film ödülü, daha sonra filmin muzır olduğu gerekçesiyle geri alınır. Kararı protesto eden Kıral, en iyi yönetmen ödülü’nü almayı reddeder.

Sıkıyönetim filmin gösterimini yasaklar…
Film, başta gösterim izni almasına karşın, Adana Sıkıyönetim Komutanlığı’nca yasaklanır ve yine 1981’de Avrupa’da en iyi film seçilmesine karşın, yönetmen sıkıyönetim nedeniyle ödülü almaya gidemez. Kıral, yıllar sonra Paris’e giderek ödülü alabilecektir.

Negatifi çalındı…
Bu sırada, filmin negatif kopyasının tutulduğu depodan çalınır. Avrupa da dahil olmak üzere her yerde filmi arayan Kırla’ın çabaları sonçusuz kalır. Yıllar sonra, filmin negatiflerinin İsviçre’de bir stüdyoda olduğunu haber alan bir yakını sayesinde filmin izi bulunur. Filmin hakları, bazıları filmin oyuncusu da olan 7 ortağa ait. Bu ortakların üçü İsveç’te yaşıyor. Filmin negatifini kaçırıp yıllarca saklayanların da, bu ortaklar olduğu sanılıyor.

Kendi filmini para verip aldı…
Filmin İsviçre’de bulunan negatifini, para vererek geri alan Erden Kıral, “Bu duruma sevineyim mi, üzüleyim mi bilemiyorum, şaşkınlık içindeyim. Bir yandan da seviniyorum . Çocuğuma ve yakınlarıma, ‘benden sonra bu filmi mutlaka bulun ve gösterin’ demiştim. Şimdi ele geçirdik” diyor ve ekliyor: “28 yıl sonra çocuğumu bulmuş gibiyim”.

Oyuncular set işçisi olarak çalıştı…
Öte yandan, filmin çekimleri de apayrı bir macera. Çukurova’nın deltalarında gerçekleştirilen çekimler sırasında, ıslak pirinç tarlalarında çalışan ekip tuhaf böcekler tarafından ısırılmış. Daha sonra yaraya dönüşen bu ısırıklar, 5-6 yıl boyunca geçmemiş. Zorlu koşullarda gerçekleştirilen filmin çekimleri sırasında, ekibin parası bitince seti terk eden işçilerin yerine filmin oyuncuları set işçisi olarak çalışmış. Parasızlık nedeniyle haftalıkları dahi ödenemeyen oyuncular, filmi sahiplenmiş ve eşleri dahi, kollarındaki bilezikleri satarak filme destek olmuşlar.

Erden Kıral, “bu film sevgiyle yapılmıştır” diyor ve ekliyor: “Filmin anlattığı kadar, çekerken yaşadıklarımız benim için çok önemlidir.” Filmin oyuncularından Erkan Yücel, Yaman Okay, Osman Alyanak, Özcan Özgür ve Kaplan Tarsuslu gibi birçok isim, bugün aramızda değil. Yönetmen Erden Kıral, “o güzel insanlar” diye andığı bu isimlerin beyazperdede tekrar anılacak olmalarından da çok memnun.

Bereketli Topraklar Üzerinde, Fono Film ve Medyavizyon desteğiyle seyircilerle buluşacak. Film, ülkesi Türkiye’de, çekimlerinden tam 28 yıl sonra, bu yıl İstanbul Film Festivali’nde gösterildi. Seyircinin yoğun ilgisi nedeniyle programa ek seans eklendi.

Filmin İsviçre’de bulunan negatifini restore ederek yeni kopyalar hazırlayan Fono Film ve filmin dağıtımını üstlenen Medyavizyon’un desteğiyle film 2 Mayıs‘ta seyircilerle buluşacak. Filmin dağıtımını üstlenmelerinin, toplumsal bir sorumluluk gereği olduğunu belirten Medyavizyon Dağıtım Müdürü Tolga Akıncı, böyle önemli bir eseri 28 yıl sonra seyiciyle buluşturacak olmaktan hem heyecan ve hem de gurur duyduklarını söyledi.

Bereketli Topraklar Üzerinde
Yönetmen: Erden Kıral Oyuncular: Yaman Okay, Erkan Yücel, Tuncel Kurtiz, Nur Sürer Senaryo: Erden Kıral, M. Tali Öngören Türü: Dram Yapım: 1979 Türkiye yapımı Süre: 115 dk. Gösterim Tarihi: 2 Mayıs 2008 (Medyavizyon)